11 maart 2015
In deze en twee volgende blogs informeer ik u over de wetsvoorstellen die de gemoederen in het familierecht momenteel flink bezighouden.
Er is in Den Haag al enige tijd een maatschappelijk gevoelig debat gaande over de hervorming van de regels rondom partneralimentatie. Eerdere wetsvoorstellen van Bontes (PVV) en van Van der Steur (VVD) en Recourt (PvdA) hebben het om diverse redenen niet gehaald. PvdA en VVD werken thans samen met D66 aan een aangepast wetsvoorstel. Uitgangspunt is het stimuleren van de emancipatie van de vrouw, verkorting van de duur van partneralimentatie en een andere manier van denken over het waarom van partneralimentatie. De versobering die men in Den Haag voor ogen heeft, ziet met name toe op de duur van de partneralimentatie. Men wil de duur van partneralimentatie naar een maximum van 5 jaar terugbrengen in plaats van 12 jaar zoals nu het geval is, waarbij wel uitzonderingen mogelijk moeten zijn zowel naar beneden als naar boven.
De huidige grondslag voor het betalen van partneralimentatie is gelegen in de zogeheten ’lotsverbondenheid’ die uit het huwelijk voortvloeit. Dat moet het ’verlies van verdiencapaciteit als gevolg van het huwelijk’ worden als het aan de regering ligt. Dat brengt met zich mee dat als het huwelijk de verdiencapaciteit van de echtgenoten niet heeft beïnvloed, er geen alimentatie betaald hoeft te worden. Dat is nu nog wel het geval. Aan de andere kant eindigt de alimentatie bij deze gewijzigde grondslag niet als de alimentatieontvanger gaat samenwonen.
Het is onder het huidige recht niet mogelijk om al voorafgaand aan het huwelijk afspraken te maken over partneralimentatie, maar dat moet als aan het aan VVD, PvdA en D66 ligt wel mogelijk gaan worden. Zij vinden dat echtgenoten in bijvoorbeeld hun huwelijkse voorwaarden moeten kunnen vastleggen dat zij geen partneralimentatie aan elkaar verschuldigd zijn bij echtscheiding.
De rechterlijke macht anticipeert niet op de ontwikkelingen in politiek Den Haag. Als de wetgeving op termijn al gaat wijzigen, zal de nieuwe wet vermoedelijk alleen voor alimentaties gaan gelden die na die datum worden vastgesteld. Ik krijg in dat kader regelmatig de vraag van potentieel alimentatiebetalers of het zin heeft om te wachten met scheiden. Ik ben niet bij het wetgevingsproces betrokken, maar gelet op de gevoeligheid van het onderwerp is mijn verwachting dat het nog lang zal duren voordat de alimentatieregels gaan veranderen.